nazwa zamku na północnym wierzchołku
Arx łac. nazwa zamku na północnym wierzchołku Kapitelu, używana też na określenie samego wierzchołka. W okresie królewskim i wczesnej republiki A. stanowi cytadelę, .straciwszy zaś później znaczenie strategiczne staje się miejscem kultu, przede wszystkim Junony. W r. 344 D.n.e. inaugurowano świątynię tej bogini jako wotum dyktatora Lucjusza Furniusza Kamillusa. W aneksach świątyni została umieszczona najstarsza mennica Rzymu, pod koniec I w. p.n.e. przeniesiona na mons Caelius do Moneta Caesaris, mennicy cesarskiej. Świątynia Junony w r. 115 p.n.e. spłonęła od piorunu, została jednak niezwłocznie odbudowana. Obok niej znajdowała się świątynia Zgody (Concordia), inaugurowana w dniu 5 lutego r. 216 p.n.e. jako wotum pretora Lucjusza Maniiusza za uśmierzenie buntu wojsk w Galii, i świątynia Honor et Virtus (Virtus Mariana lub Mariana Monumenta), wystawiona przez Mariusza dla przechowywania łupów zdobytych na Cymbrach i Teutonach. W tej właśnie świątyni zebrał się senat w r. 57 p.n.e. dla odwołania Cycerona z wygnania. Między świątyniami znajdował się plac Auguraculum, z którego augurowie śledzili lot ptaków.
imię kilku królów
Artakserkses imię kilku królów perskich 1. A. Makrocheir (Długoręki), syn Kserksesa I, panował od r. 464 – 425 p.n.e. Pokonał Baktryjzyków, pozwolił Żydom odbudować Jerozolimę. Gościł u siebie Temistoklesa w czasie jego wygnania i obsypał go zaszczytami. Pokonany przez flotę grecką pod wodzą Kimona, zmuszony był podpisać tzw. pokój Kalliasa w r. 449 p.n.e. 2. A. H (405 – 361 r. p.n.e.), zwany Mnę-mon (ponieważ posiadał niezwykłą pamięć), syn Dariusza II i Paryzatydy, starszy brat Cyrusa Młodszego (zob. Cyrus 2.). W r. 387 narzucił Spartanom tzw. pokój Antalkidasa (zob. Antal-kidas). 3. A. Ul Ochos (361 – 338 r. p.n.e.), syn poprzedniego, odznaczał się szczególnym okrucieństwem. W r. 345 p.n.e. podbił Egipt; zawarł związek przyjaźni z Macedonią. Został otruty w r. 338. 4. założyciel nowej dynastii perskiej, Sassanidów, i twórca nowego państwa perskiego, zmarł w r. 241 n.e.
Artawasdes (łac. Artavasdes) król Armenii, syn Tigranesa I, raz był sprzymierzeńcem Rzymian, raz Fartów, Wielki miłośnik teatru greckiego, pisał tragedie po grecku, które znał jeszcze Plutarch. Wraz z Fartem Hyrodasem urządzał widowiska teatralne w języku greckim, m.in. obaj wystawili Bakchantki Eurypidesa, używając przy tym jako rekwizytu teatralnego głowy Krassusa poległego w bitwie pod Karrami (53 r. p.n.e.). W r. 34 ujęty przez Antoniusza i przywieziony do Aleksandrii, zginął w r. 31 z rozkazu Kleopatry.